Ngày 11 tháng 2 năm 2014, tại Dinh Thống nhất thành phố Hồ Chí Minh, với sự hiện diện của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng, Lễ đón nhận Bằng Chứng nhận của UNESCO ghi danh Đờn ca Tài tử Nam Bộ vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại đã được tổ chức một cách trang trọng. Đây là Di sản văn hóa phi vật thể thứ 8 của Việt Nam được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa của nhân loại. Danh hiệu này dành cho Đờn ca Tài tử Nam Bộ là hết sức xứng đáng với những gì thực có của nó; đồng thời đây cũng là một thắng lợi lớn và thêm một thành công mang tầm quốc tế, đánh dấu sự trưởng thành, đi lên của Viện Âm nhạc - đơn vị được giao nhiệm vụ trực tiếp xây dựng Hồ sơ quốc gia về Đờn ca Tài tử Nam Bộ đệ trình UNESCO.
Trong khi di sản Nhã nhạc Cung đình Huế chủ yếu chỉ tập trung ở Huế; di sản Dân ca Quan họ có ở 2 tỉnh Bắc Ninh và Bắc Giang; di sản Hát Xoan Phú Thọ chủ yếu ở Phú Thọ; di sản Không gian văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên có ở 5 tỉnh Tây Nguyên; di sản Hát Ca trù người Việt có ở 15 tỉnh thành... thì Di sản Đờn ca Tài tử Nam Bộ có ở 21 tỉnh thành. Điều đó cho thấy Đờn ca Tài tử Nam Bộ chính là di sản có sự lan tỏa rộng lớn nhất so với các di sản văn hóa phi vật thể khác của nước ta đã được UNESCO vinh danh.
Đờn ca Tài tử Nam Bộ là loại hình âm nhạc vừa có tính chuyên nghiệp, vừa có tính dân gian. Yếu tố chuyên nghiệp, bác học thể hiện ở những qui định về bài bản, điệu thức, lối hòa đàn… Yếu tố nhạc dân gian thể hiện ở việc truyền dạy theo phương pháp truyền khẩu, truyền ngón. Yếu tố dân gian cho phép người trình diễn có những ứng tác, sáng tạo của riêng mình để tạo ra những hiệu quả phong phú, đa dạng trong mỗi lần chơi mà vẫn không vi phạm những nguyên tắc cơ bản, v.v… Được UNESCO xếp vào loại hình nghệ thuật truyền thống văn hóa phi văn bản, đó thực sự là những điểm độc đáo, nổi trội của Đờn ca Tài tử Nam Bộ.
Tuy nhiên, cũng cần phải nhớ rằng, những di sản văn hóa phi vật thể nào càng đặc sắc, phong phú, có sức lan tỏa rộng bao nhiêu thì để nắm bắt, để thực hành, để bảo tồn và phát huy giá trị của nó càng khó khăn, phức tạp bấy nhiêu. Hiểu được những vấn đề như vậy, cho nên trong quá trình lập Hồ sơ quốc gia trình UNESCO, cũng như ngay sau khi nhận được bằng công nhận của UNESCO trao cho cộng đồng ở 21 tỉnh thành có di sản Đờn ca Tài tử, Viện Âm nhạc với tư cách là cơ quan lập hồ sơ quốc gia đã nhanh chóng lập kế hoạch, triển khai thực hiện hành động quốc gia nhằm bảo tồn và phát huy những giá trị của Đờn ca Tài tử Nam Bộ một cách tốt nhất.
Việc đầu tiên phải tiến hành là thống nhất 20 bản Tổ của Đờn ca Tài tử Nam Bộ. Bởi vì, 20 bản Tổ có vai trò, chức năng rất quan trọng đối với việc bảo tồn, lưu truyền và phát huy giá trị của di sản Đờn ca Tài tử Nam Bộ. Đó chính là những khuôn mẫu, những bài bản gốc, cốt lõi, chứa đựng những nguyên tắc, những yêu cầu cơ bản nhất về tư duy, kỹ thuật của các lối chơi, các kiểu bài bản mà trong đó có những quy định buộc phải tuân thủ về cách trình diễn, cách thể hiện nội dung và giá trị nghệ thuật của các loại phong cách bài bản mang đặc trưng của nghệ thuật Đờn ca Tài tử. Mỗi bài trong số 20 bản Tổ có những yêu cầu riêng về kỹ thuật, về phong cách giúp các tài tử đờn, tài tử ca thể hiện nội dung, hình tượng với những sắc thái tư tưởng tình cảm nhất định (đau khổ, mừng vui, hy vọng...). Hiểu một cách nôm na, 20 bản Tổ của Đờn ca Tài tử chính là 20 kiểu cách cơ bản của nghệ thuật Đờn ca Tài tử.
Đối với những người thực hành Đờn ca Tài tử, 20 bản Tổ là vô cùng quan trọng trong quá trình từ bước đầu làm quen cho đến khi có đủ khả năng thực hành, được công nhận rồi đạt được thành công và cho đến tận cuối đời. Nói tóm lại, đó là cẩm nang cho những ai muốn “tầm sư học đạo” để trở thành một tài tử có kiến thức, có kỹ thuật, có thể biểu diễn, truyền dạy đúng phong cách Tài tử. Đặc biệt, đối với những tài tử đờn (những người chơi nhạc cụ trong ban nhạc Tài tử), trong quá trình thụ giáo, nhất thiết họ phải được học, được chỉ dạy cách chơi những bài trong 20 bản Tổ. Về mặt này, vai trò và giá trị của 20 bản Tổ trong Đờn ca Tài tử tương tựa như hai tập Bình quân luật của J.S. Bach đối với những người học đàn piano; hay tập nhạc phổ cổ Thần kỳ bí phổ ở Trung Quốc thời nhà Đường (thế kỷ IX) đối với những người học đàn cầm, đàn tranh; hoặc tuyển tập Nhạc học quy phạm (gồm chín quyển) dưới triều nhà Lý ở Triều Tiên (đời vua Thành Tôn thứ 9, nửa sau thế kỷ XV) dành cho những người được đào tạo chính quy để biểu diễn âm nhạc dân tộc cổ truyền, v.v…
Nhạc 20 bản Tổ chứa đựng tất cả những gì cốt lõi, tinh túy, kinh điển của nghệ thuật Đờn ca Tài tử Nam Bộ, cho nên nó rất khó cho những ai không có đủ năng khiếu và sự kiên trì học tập. Trên thực tế, tài tử đờn nào chơi được toàn bộ 20 bản Tổ đúng yêu cầu thì họ là tài tử có nghề và có thể trở thành nhạc sư. Hơn thế nữa, nhạc sư nào truyền dạy được cho đệ tử của mình đầy đủ 20 bản Tổ đúng những yêu cầu cơ bản thì đó chắc chắn là nhạc sư giỏi hoặc xuất sắc và đệ tử tiếp thu được đầy đủ 20 bản Tổ là đệ tử xuất sắc.
Tại 21 tỉnh thành Nam Bộ có di sản Đờn ca Tài tử hiện nay chỉ có một số người chơi được đầy đủ 20 bản Tổ đúng cách và đó chắc chắn là những người rất nổi tiếng trong giới Đờn ca Tài tử. Chẳng hạn như: Nhạc sư Vĩnh Bảo (đờn tranh ở thành phố Hồ Chí Minh), NSƯT Ba Tu (đờn kìm, thành phố Hồ Chí Minh), nghệ nhân dân gian Phạm Công Tỵ (Út Tỵ - đờn cò, thành phố Hồ Chí Minh), nhạc sư Hoàng Cơ Thụy (đờn tranh, đờn tỳ bà, thành phố Hồ Chí Minh), NSƯT Văn Môn (đờn ghi-ta phím lõm, thành phố Hồ Chí Minh), Thạc sĩ, nhạc sĩ Huỳnh Khải (đờn kìm, đờn tỳ bà, Nhạc viện thành phố Hồ Chí Minh), NSƯT Thiện Vũ (đờn kìm, đờn ghi-ta phím lõm, An Giang), v.v…
Ngót một trăm năm thực hành, trình diễn Đờn ca Tài tử đã hình thành hai phong cách trình diễn Đờn ca Tài tử khác nhau: phong cách Miền Đông Nam Bộ (ở Long An, Tây Ninh, thành phố Hồ Chí Minh, Vũng Tàu, v.v…) và phong cách Miền Tây Nam Bộ (ở Cần Thơ, An Giang, Tiền Giang, Cà Mau, Đồng Tháp, Bạc Liêu, Bến Tre, v.v…). Mỗi phong cách đều tuân thủ những nguyên tắc cơ bản trong các bản Tổ; bên cạnh đó, họ còn đưa thêm vào những sáng tạo mới về ngón đàn, cách hát, cách thể hiện…, theo kiểu riêng của các tài tử Miền Đông hoặc Miền Tây Nam Bộ. Việc hình thành hai phong cách trình diễn Đờn ca Tài tử đã tạo ra sự phong phú, đa dạng về trình độ và hiệu quả biểu diễn, thúc đẩy sự phát triển của đội ngũ nghệ nhân, nghệ sĩ, những người thực hành Đờn ca Tài tử; khuyến khích những tìm tòi, sáng tạo của mỗi cá nhân, mỗi nhóm nhạc, mỗi vùng trong quá trình lịch sử phát triển của Đờn ca Tài tử. Cả hai phong cách đều đã có những đóng góp tích cực làm xuất hiện những nghệ nhân, những thầy đờn, nhạc sư, soạn giả, tài tử đờn, tài tử ca giỏi nghề. Họ là những người đã tạo ra những tác phẩm xuất sắc được quần chúng ngưỡng mộ, đánh giá cao như: Dạ cổ hoài lang của Cao Văn Lầu, Ngũ châu Minh phổ của Nguyễn Văn Thinh, v.v…
Tuy nhiên, bên cạnh mặt tích cực của việc hình thành hai phong cách thì dần dà cũng nảy sinh những vấn đề bất cập, không thống nhất ý kiến giữa hai phong cách; dẫn tới những cách nhìn nhận, đánh giá về nhau không khách quan, thiếu thiện chí. Đôi khi cũng tạo ra những tác động không tốt tới đồng nghiệp và người nghe.
Xuất phát từ tập quán của âm nhạc dân gian là truyền khẩu, truyền ngón, phi văn bản nên đã dẫn đến tình trạng “Nhất sư, nhất sách” (học thầy nào thì chỉ biết theo kiểu cách của thầy đó; coi những kiến thức, kỹ thuật của thầy mình là chuẩn mực); không công nhận năng lực sáng tạo và thành công của người khác, môn phái khác; nảy sinh tư tưởng bảo thủ, cá nhân hẹp hòi. Bên cạnh đó, những cách nghĩ, cách làm của phái Miền Đông Nam Bộ và phái Miền Tây Nam Bộ cũng như của từng nhạc sư, nghệ nhân, từng ban nhạc, từng lò truyền dạy cho đến từng người đàn, người hát đều muốn bảo lưu cái riêng của mình. Họ tự đặt ra một số quy định về chuyên môn, lấy đó làm thước đo kỹ thuật và những tiêu chí về biểu diễn tác phẩm. Từ đó dẫn tới những qui chuẩn nghệ thuật theo nhiều cách khác nhau trong 20 bản Tổ.
Dựa trên cơ sở thực tế đã được khảo sát, nghiên cứu; kết hợp với việc trao đổi, tổng hợp các ý kiến từ các nghệ nhân, nghệ sĩ, nhạc sư, soạn giả, tài tử đờn, tài tử ca, Viện Âm nhạc nhận thấy cần phải có giải pháp để bước đầu có được sự thống nhất tương đối về phong cách trình diễn 20 bản Tổ.
Ngày 25 tháng 12 năm 2013, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã ra Quyết định số 4492/QĐ-BVHTTDL giao cho Viện Âm nhạc - Học viện Âm nhạc quốc gia Việt Nam tổ chức Hội nghị thống nhất 20 bản Tổ của Nghệ thuật Đờn ca Tài tử Nam Bộ và sản xuất đĩa CD 20 bài bản Tổ sau khi đã được thống nhất, kèm theo tài liệu giới thiệu, hướng dẫn. Ngay từ đầu tháng 1 năm 2014, Viện Âm nhạc đã nhanh chóng triển khai dự án. Đây là một việc làm rất kịp thời, đón đầu sự kiện đón nhận Bằng của UNESCO ghi tên Đờn ca Tài tử Nam Bộ vào Danh sách “Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại”.
Đúng là “Vui xuân mới không quên nhiệm vụ” với cả nghĩa đen và nghĩa bóng. Dự án này cũng chính là kế hoạch hoạt động đầu tiên, mở màn cho công tác chuyên môn trong năm 2014 của Viện Âm nhạc. Hơn thế nữa, kể từ sau ngày 5 tháng 12 năm 2013, ngày mà cả thế giới chúc mừng cho Việt Nam được tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) ghi danh Đờn ca Tài tử Nam Bộ vào danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, thì đây cũng chính là việc làm đầu tiên thực hiện Chương trình Hành động quốc gia về bảo tồn và phát huy giá trị của di sản Đờn ca Tài tử Nam Bộ mà Nhà nước ta đã cam kết với UNESCO.
Nội dung và mục đích của dự án là: tổ chức Hội nghị Thống nhất khung (tức lòng bản) 20 bản Tổ của nghệ thuật Đờn ca Tài tử Nam Bộ; sản xuất đĩa CD 20 bản Tổ, kèm theo tài liệu tổng kết, giới thiệu những đặc điểm nghệ thuật của Đờn ca Tài tử, vừa sử dụng làm tài liệu lưu trữ, bảo tồn, vừa dùng để quảng bá, hỗ trợ cho việc tìm hiểu, nghiên cứu, học tập và truyền dạy Đờn ca Tài tử.
Để đảm bảo tính khoa học và sự chặt chẽ trên cả phương diện lý luận cũng như thực tiễn, ngày 09 tháng 01 năm 2014, tại trụ sở của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Hồ Chí Minh, Viện Âm nhạc đã tiến hành thành lập Hội đồng Nghệ thuật Đờn ca Tài tử Nam Bộ Việt Nam (sau đây gọi tắt là Hội đồng Nghệ thuật), với thành phần bao gồm các nghệ nhân, soạn giả lão thành; đại diện các nhạc sư, các nhà nghiên cứu, những người có hiểu biết sâu sắc về Đờn ca Tài tử; đại diện cho các tài tử đờn, tài tử ca ở các tỉnh, thành phố có di sản Đờn ca Tài tử. Hội đồng Nghệ thuật có chức năng, nhiệm vụ tư vấn, góp ý cho việc xây dựng nội dung, hình thức cũng như cách làm trong quá trình thực hiện việc thống nhất 20 bản Tổ và sản xuất đĩa CD 20 bản Tổ. Đồng thời, Hội đồng Nghệ thuật sẽ là thành phần quan trọng tham gia vào việc giám sát, thẩm định, nghiệm thu chất lượng trong kết quả và các sản phẩm của dự án cùng với các cơ quan chức năng có liên quan khác. Hội đồng gồm tổng số 10 người, trong đó có nghệ nhân, nhạc sư Trương Văn Tự (tức NSƯT Ba Tu, thành phố Hồ Chí Minh), soạn giả Thanh Hiền (Tây Ninh), nhà nghiên cứu Đờn ca Tài tử Võ Trường Kỳ (Long An), nghệ nhân Nguyễn Văn Ny (nghệ danh Hai Ny, Đồng Tháp), soạn giả Tấn Nhì (thành phố Hồ Chí Minh), NSƯT Thiện Vũ (An Giang), nghệ nhân Tăng Phát Vinh (nghệ danh Ba Vinh, Cà Mau), v.v… TS.NGƯT Nguyễn Bình Định, Viện trưởng Viện Âm nhạc đã được bầu làm Chủ tịch Hội đồng Nghệ thuật. Nhạc sĩ, Thạc sĩ Huỳnh Khải (Nhạc viện thành phố Hồ Chí Minh) được bầu là Thư ký Hội đồng.
Một điều thật bất ngờ là, trước khi đoàn công tác của Viện Âm nhạc vào thành phố Hồ Chí Minh tổ chức các cuộc họp mặt, gặp gỡ, trao đổi để chuẩn bị cho Hội nghị chính thức bàn về việc thống nhất 20 bản Tổ của Nghệ thuật Đờn ca Tài tử, thực hiện nhiệm vụ Bộ giao, thì một số anh chị em làm công tác nghiên cứu âm nhạc ở Hà Nội tỏ ý lo ngại. Tuy nhiên, giới tài tử Nam Bộ, không ai bảo ai, họ đã ngầm thống nhất với nhau về lòng bản 20 bản Tổ từ lâu. Từ đầu thế kỷ XX đến nay, đã có khá nhiều sách, tài liệu in ra 20 bản Tổ và phát hành ở các tỉnh thành Nam Bộ; trong số đó, có thể kể ra một số sách, tài liệu như sau:
- 5 tập sách in 116 bài bản Ca nhạc Tài tử Nam Bộ, do Đinh Thái Sơn, Đặng Đắc Lợi, Nguyễn Tòng Bá cùng một vài cộng sự khác xuất bản rải rác từ năm 1909 đến 1915, in tại Nhà in Imprimerie, số 55-57 đường Ormay Janvier, Sài Gòn.
- Cầm ca tân điệu, do Trần Phong Sắc và Lê Văn Tiểng biên soạn, nhà in Joseph phát hành tại Sài Gòn, 1926.
- Nhạc Cổ điển Việt Nam, Nguyễn Bá Châu xuất bản tại Sài Gòn, 1939.
- Cổ nhạc tầm nguyên, do nhạc sĩ Năm Hưng (Võ Tấn Hưng) xuất bản tại Sài Gòn, 1958.
- Ca nhạc Cổ điển, do Trịnh Thiên Tư biên soạn và xuất bản tại Bạc Liêu, 1962.
- Nhạc Tài tử Nam Bộ, do nhạc sĩ Nhị Tấn biên soạn, xuất bản lưu hành nội bộ tại Câu lạc bộ Đờn ca Tài tử quận 8, thành phố Hồ Chí Minh, 1977 (gồm 5 tập).
- Nhạc Tài tử Nam Bộ, do Đỗ Dũng sưu tầm và sáng tác lời ca mới, Hội Văn học Nghệ thuật Tiền Giang xuất bản, 2000.
- Tài tử ca, do Lâm Tường Vân soạn lời, Sở Vắn hóa Thông tin Cà Mau xuất bản, 2002.
- Đờn ca Tài tử Nam Bộ - 20 bài bản Tổ, do Trung tâm Văn hóa thành phố Hồ Chí Minh xuất bản, 2011.
Chính vì vậy, trong cuộc họp ngày 09-01-2014, tại Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Hồ Chí Minh, Hội đồng Nghệ thuật đã nhanh chóng thông qua và biểu quyết tán thành việc chính thức thống nhất lòng bản 20 bài bản Tổ sử dụng trong toàn quốc, gồm 6 bản Bắc, 3 bản Nam, 7 bản Bắc hơi nhạc Lễ, 4 bản Oán. Hội đồng Nghệ thuật giao cho nhạc sĩ, thạc sĩ Huỳnh Khải, Thư ký Hội đồng tập hợp từ nhiều tài liệu khác nhau, lựa chọn ra những bản ghi của 20 bài bản Tổ đạt tiêu chuẩn nhất rồi đánh vi tính lại, gửi cho tất cả các thành viên Hội đồng Nghệ thuật cũng như gửi về cho 21 tỉnh thành có di sản Đờn ca Tài tử tham gia đóng góp ý kiến, sau đó Hội đồng sẽ tập hợp tất cả các ý kiến lại, chỉnh sửa lần cuối các bản ký âm và cho xuất bản lần thứ nhất tập lòng bản 20 bản Tổ của Nghệ thuật Đờn ca Tài tử Nam Bộ.
Về việc sản xuất đĩa CD 20 bản Tổ Đờn ca Tài tử Nam Bộ, trong hội nghị họp chiều ngày 09-01-2014 tại thành phố Hồ Chí Minh với sự tham gia của toàn bộ thành viên Hội đồng Nghệ thuật và đại diện các tỉnh thành có di sản Đờn ca Tài tử, cùng một số soạn giả, nhà nghiên cứu, cán bộ quản lý văn hóa, dưới sự chủ trì của lãnh đạo Viện Âm nhạc, hội nghị đã thống nhất phương án lựa chọn các nghệ nhân, nghệ sĩ, tài tử đờn, tài tử ca có trình độ chuyên môn tốt ở các tỉnh thành có Đờn ca Tài tử, rồi thành lập hai nhóm trình diễn. Một nhóm trình diễn theo phong cách Miền Đông Nam Bộ, do nhạc sư, NSƯT Ba Tu phụ trách; sẽ tổ chức luyện tập và thu âm tại thành phố Hồ Chí Minh. Một nhóm khác trình diễn theo phong cách Tài tử Miền Tây Nam Bộ, do NSƯT Thiện Vũ phụ trách, sẽ tổ chức luyện tập và thu âm tại thành phố Bạc Liêu, tỉnh Bạc Liêu. Chương trình thu âm các bài bản Tổ của nhóm Tài tử Miền Đông có sự tham gia của nhạc sư - NSƯT Ba Tu (đờn kìm); nhạc sĩ - thạc sĩ Huỳnh Khải (đờn kìm, đờn tỳ bà); NSƯT Văn Môn (đờn ghi-ta phím lõm); nghệ nhân dân gian Út Tỵ (đờn cò); Kim Thanh, Ngọc Đặng, Minh Đức (tài tử ca), v.v… Chương trình thu âm các bài bản Tổ của nhóm Tài tử Miền Tây có sự tham gia của Trường Giang, Minh Phú (đờn ghi-ta phím lõm); nghệ nhân Hai Ny (đờn kìm); NSƯT Thiện Vũ (đờn kìm, ghi-ta phím lõm); Thanh Nhàn, Thanh Sử (đờn tranh); Tấn Khoa, Bùi Lê Văn (đờn cò); Hoàng Kha (đờn bầu); Hồng Toán, Hồng Thắm, Ngọc Huệ, Hà Thu (tài tử ca), v.v… Mỗi nhóm sẽ trình diễn một nửa số bài trong 20 bản Tổ, sử dụng lời ca cổ và chơi theo nhạc phổ ghi lòng bản các bài bản Tổ do Ban tổ chức cung cấp. Trong quá trình luyện tập, thu âm, nếu có chữ đờn nào rung nhấn, luyến láy chưa đúng, ca từ nào hát chưa chuẩn, chưa tròn vành rõ chữ sẽ được yêu cầu chỉnh sửa ngay. Với tinh thần làm việc tích cực, khẩn trương, nghiêm túc của tất cả các nghệ nhân, nghệ sĩ, các tài tử đờn, tài tử ca, các cán bộ kỹ thuật thu âm, cán bộ chỉ đạo dự án, tính đến ngày 5-5-2014, công việc thu âm tư liệu 20 bài bản Tổ đã được làm xong (tư liệu thô, chưa có xử lý kỹ thuật). Tiếp theo, kỹ sư âm thanh và các cán bộ thu âm của Viện Âm nhạc sẽ tiến hành các công việc hậu kỳ (biên tập, hòa âm...) cho đĩa CD 20 bản Tổ Đờn ca Tài tử, sau đó chuyển cho các thành viên Hội đồng Nghệ thuật nghe để kiểm tra, thẩm định, đánh giá chất lượng. Hội đồng Nghệ thuật yêu cầu chỉnh sửa chỗ nào thì phải chấp hành chỉnh sửa chỗ đó; nếu Hội đồng Nghệ thuật nhất trí thông qua thì sẽ được tiếp tục đưa vào làm các công đoạn còn lại (thiết kế bìa đĩa, mặt đĩa, viết nội dung tờ cài, xin giấy phép xuất bản, v.v...) và cho ra sản phẩm cuối cùng.
Trên thị trường âm nhạc, thực tế là đã có không ít đĩa CD về 20 bản Tổ của Đờn ca Tài tử do các cá nhân, các nhóm nhạc Đờn ca Tài tử, các Câu lạc bộ Đờn ca Tài tử, Nhà văn hóa của tỉnh hoặc thành phố..., thậm chí là do nghệ sĩ Cải lương, Ban nhạc Cải lương đứng ra phát hành. Tuy nhiên, đây sẽ là đĩa CD 20 bản Tổ của Nghệ thuật Đờn ca Tài tử Nam Bộ lần đầu tiên được thực hiện và xuất bản do Viện Âm nhạc - cơ quan nghiên cứu âm nhạc hàng đầu của cả nước, nơi đã trực tiếp xây dựng Hồ sơ quốc gia về Đờn ca Tài tử Nam Bộ trình UNESCO đứng ra đảm nhiệm, theo Quyết định của Bộ Trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; vì vậy sản phẩm này là sản phẩm chính thức có tư cách tiêu chuẩn quốc gia.
Sản phẩm cuối cùng của dự án này sẽ bao gồm: 300 đĩa CD, kèm theo 300 cuốn sách giới thiệu, dẫn giải về 20 bài bản Tổ của Đờn ca Tài tử Nam Bộ. Bên cạnh đó là Tập nhạc lòng bản của 20 bản Tổ Đờn ca Tài tử được ghi theo lối chữ nhạc truyền thống của Đờn ca Tài tử (sử dụng văn tự bằng chữ quốc ngữ). Tập nhạc lòng bản của 20 bản Tổ Nghệ thuật Đờn ca Tài tử sẽ được Hội đồng Nghệ thuật Đờn ca Tài tử Việt Nam thẩm định, nghiệm thu và ra quyết định chính thức xuất bản lần thứ nhất và thống nhất sử dụng trong toàn quốc.
Dự án Tổ chức Hội nghị thống nhất 20 bản Tổ của Nghệ thuật Đờn ca Tài tử Nam Bộ và sản xuất đĩa CD 20 bản Tổ do Viện Âm nhạc được Bộ Văn nóa, Thể thao và Du lịch giao nhiệm vụ thực hiện đã nhận được sự đồng thuận, ủng hộ nhiệt tình và sự hợp tác chặt chẽ của các nghệ nhân, nghệ sĩ, tài tử đờn, tài tử ca, các soạn giả, các nhà nghiên cứu, các cán bộ kỹ thuật thu thanh, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Hồ Chí Minh, và tỉnh Bạc Liêu, cùng các cơ quan chức năng ở các địa phương có liên quan, do vậy, trong quá trình tiến hành đã tập trung được trí tuệ và sự tham gia, đóng góp có hiệu quả của mọi thành phần từ Trung ương đến các địa phương, từ những người trực tiếp thực hành trình diễn đến các cán bộ quản lý, cán bộ nghiệp vụ…, giúp cho kết quả cuối cùng của công việc đạt được sự kết tinh từ nhiều yếu tố cần thiết, đảm bảo các yêu cầu về chất lượng ở cấp quốc gia.
Dự án này chính là một trong những việc cần phải làm ở giai đoạn đầu tiên khi chúng ta bước vào lộ trình thực hiện Hành động quốc gia bảo tồn và phát huy giá trị của di sản Đờn ca Tài tử Nam Bộ đã được Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hoàng Tuấn Anh thay mặt cho Chính phủ Việt Nam và cộng đồng những người đã sáng tạo ra di sản Đờn ca Tài tử cam kết với UNESCO khi nhận Bằng Chứng nhận Danh hiệu Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại ngày 11-2-2014 tại dinh Thống Nhất ở thành phố Hồ Chí Minh. Hy vọng rằng, từ sự “khởi đầu nan” tốt đẹp này sẽ là dấu hiệu cho thấy sự nghiệp bảo vệ và phát huy giá trị các di sản văn hóa nói riêng và con đường xây dựng một nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc nói chung nhất định sẽ đi dến thắng lợi.
