1. Tổng Quan
Dù dưới hình thức địa danh hành chánh nào, vùng đất Gò Công vẫn được biết đến cả
nước do tiếng thơm còn lại của quá khứ, chẳng hạn các trận đánh nổi tiếng ở Đầm Vạn
Thắng của anh hùng Võ Tánh, Ngô Tùng Châu; cuộc kháng chiến hào hùng chống
Pháp ở Cần Giuộc, "Đám lá tối trời" của Phó Quản Trương Định; nữ lưu nổi tiếng
khắp nước như Hoàng Thái Hậu Từ Dũ, Nam Phương Hoàng Hậu, nữ sĩ Manh Manh;
tiểu thuyết gia bình dân Hồ Biểu Chánh.
Về địa lý, Gò Công phía đông-bắc giáp với
thành phố Sài Gòn; phía bắc giáp tỉnh Long An; phía tây giáp huyện Chợ Gạo, Tiền
Giang; phía nam giáp tỉnh Bến Tre và phía đông có biển Đông. Diện tích thiên nhiên
độ 661,07 km2 hay 66.107 ha (GC Đông: 35.776 ha, GC Tây: 27.230 ha và Thị xã GC:
3.101 ha) (1).
Tùy theo tầm mức quan trọng chính trị và kinh tế của mỗi thời kỳ, vùng đất này
thay đổi địa danh hành chánh liên miên, từ phủ Lôi Lạp (1756) thành huyện Tân Hòa
(1832), Sở Tham Biện Gò Công (1864), Quận Gò Công (1899), tỉnh Gò Công (1924),
quận Hòa Đồng và quận Gò Công (1956), tỉnh Gò Công (1964) và nay trở thành
huyện Gò Công Đông và Gò Công Tây (sau tháng 4/1975) (2 và 3). Điều này đã làm
xao xuyến nhân tâm và lòng trăn trở của người địa phương không ít trong nhiều thập
niên qua. Hầu hết cư dân đều mong mỏi vùng đất Gò được tái lập ranh giới hành
chánh ở cấp tỉnh để có thể phát huy mạnh tiềm năng sẵn có của vùng và tạo phúc lợi
nhiều hơn cho người dân bản địa.
Chính sách giảm bớt số lượng cấp tỉnh ở miền Nam hiện nay chỉ nhằm tái phân bố
quyền lực chính trị trong nước. Thuở trước, lịch sử đã từng cho biết tầm quan trọng về
kinh tế chính trị ngày càng lên cao hơn, nên Gò Công đã được nâng lên cấp huyện từ
1832, trở thành tỉnh từ 1924-1955 và 1964-1975. Hiện nay dân số của Gò Công độ
402.212 người (GC Đông:184.262, GC Tây: 164.618 và thị xã GC: 53.332 người) (1),
tăng gấp đôi của năm 1972 (203.339 người), nhưng vẫn chưa được tái lập hành chánh
cấp tỉnh theo nguyện vọng tha thiết của người địa phương.
Ngoài lý do trên, sự phát triển kinh tế của vùng đất Gò Công còn chậm, chưa khai
thác hết tiềm năng, chủ yếu do hạ tầng cơ sở yếu kém, thiếu năng động của các cấp
quản lý liên hệ để phát triển tối đa tiềm lực của vùng như: địa lý của đất Gò rất gần
với Sài Gòn, tiếp cận biển cả mênh mông, có các khu rừng ngập nước, các di tích lịch
sử nổi tiếng, thắng cảnh và con người cởi mở nhiệt tình.
...
(đọc tiếp)