Nam Kỳ Lục Tỉnh là diễn đàn của các nhà biên khảo và sáng tác không phân biệt sinh quán viết về Nam Kỳ Lục Tỉnh. Địa danh Nam Kỳ Lục Tỉnh mà vua Minh Mạng đã đặt tên từ năm 1834 và sau đó chính quyền Pháp phân chia thành 21 tỉnh là vùng đất mới trải dài từ miền nam Phan Thiết đến mũi Cà Mau, được mang nhiều sắc thái đặc thù mà từ văn hóa đến tâm tình lẫn tâm tính có nhiều khác biệt với tổ tiên của họ ở Đàng Ngoài.

Ước vọng của trang mạng Nam Kỳ Lục Tỉnh là mong được người viết ngoài nước và trong nước đóng góp trong tinh thần đối thoại và công chính để nguồn tài liệu về vùng đất mới nầy được phong phú, đáp ứng nhu cầu thông tin và biên khảo về chủ đề Nam Kỳ, đất nước và con người.

Nam Kỳ Lục Tỉnh cũng sẽ lần lượt cho đăng tải một số tài liệu, tác phẩm xưa đã tuyệt bản hay khó tìm được trên thị trường.

Tuy nhóm chủ trương đảm nhiệm việc chọn lựa sơ khảo các bài viết thích ứng với chủ đề, trách nhiệm sau cùng về nội dung vẫn thuộc về tác giả. Với mục đích phục vụ độc giả một cách vô vị lợi, chúng tôi cũng xin được ngỏ lời tri ân và cáo lỗi tác giả những bài viết trên các trang mạng hay sách báo và hình ảnh mà chúng tôi không thể liên lạc được để xin phép trích đăng. Trong trường hợp nầy, chúng tôi sẽ ghi chú xuất xứ.

Để giữ sự nhất quán trong cách trình bày và chủ trương của trang mạng, chúng tôi có thể thay đổi cách trình bày, nếu không có sự xác định trước của tác giả.

1. Tổng Quan

Dù dưới hình thức địa danh hành chánh nào, vùng đất Gò Công vẫn được biết đến cả nước do tiếng thơm còn lại của quá khứ, chẳng hạn các trận đánh nổi tiếng ở Đầm Vạn Thắng của anh hùng Võ Tánh, Ngô Tùng Châu; cuộc kháng chiến hào hùng chống Pháp ở Cần Giuộc, "Đám lá tối trời"” của Phó Quản Trương Định; nữ lưu nổi tiếng khắp nước như Hoàng Thái Hậu Từ Dũ, Nam Phương Hoàng Hậu, nữ sĩ Manh Manh; tiểu thuyết gia bình dân Hồ Biểu Chánh. …Về địa lý, Gò Công phía đông-bắc giáp với thành phố Sài Gòn; phía bắc giáp tỉnh Long An; phía tây giáp huyện Chợ Gạo, Tiền Giang; phía nam giáp tỉnh Bến Tre và phía đông có biển Đông. Diện tích thiên nhiên độ 661,07 km2 hay 66.107 ha (GC Đông: 35.776 ha, GC Tây: 27.230 ha và Thị xã GC: 3.101 ha) (1).

Tùy theo tầm mức quan trọng chính trị và kinh tế của mỗi thời kỳ, vùng đất này thay đổi địa danh hành chánh liên miên, từ phủ Lôi Lạp (1756) thành huyện Tân Hòa (1832), Sở Tham Biện Gò Công (1864), Quận Gò Công (1899), tỉnh Gò Công (1924), quận Hòa Đồng và quận Gò Công (1956), tỉnh Gò Công (1964) và nay trở thành huyện Gò Công Đông và Gò Công Tây (sau tháng 4/1975) (2 và 3). Điều này đã làm xao xuyến nhân tâm và lòng trăn trở của người địa phương không ít trong nhiều thập niên qua. Hầu hết cư dân đều mong mỏi vùng đất Gò được tái lập ranh giới hành chánh ở cấp tỉnh để có thể phát huy mạnh tiềm năng sẵn có của vùng và tạo phúc lợi nhiều hơn cho người dân bản địa.

Chính sách giảm bớt số lượng cấp tỉnh ở miền Nam hiện nay chỉ nhằm tái phân bố quyền lực chính trị trong nước. Thuở trước, lịch sử đã từng cho biết tầm quan trọng về kinh tế chính trị ngày càng lên cao hơn, nên Gò Công đã được nâng lên cấp huyện từ 1832, trở thành tỉnh từ 1924-1955 và 1964-1975. Hiện nay dân số của Gò Công độ 402.212 người (GC Đông:184.262, GC Tây: 164.618 và thị xã GC: 53.332 người) (1), tăng gấp đôi của năm 1972 (203.339 người), nhưng vẫn chưa được tái lập hành chánh cấp tỉnh theo nguyện vọng tha thiết của người địa phương.